Ekonomistler yeni finansal alternatifler için ne dedi? Mahfi Eğilmez’den dikkat çeken yorum

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı ‘yeni finansal alternatifler’ sonrası Türk lirası bir gecede yüzde 20 değer kazandı. Kararları değerlendiren ekonomist Mahfi Eğilmez, bunun dolaylı bir faiz artışı olduğunu belirterek “Kur % 40 artmış, faiz % 14 ise aradaki 26 puan ödenecek. Ve bunun adı faiz olmayacak. Müthiş” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Tasarruflarını değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlarımıza yeni bir finansal alternatif sunuyoruz” diyerek açıkladığı yeni adımlar, Türk Lirası’nın akşam saatlerinde hızla değer kazanmasını sağladı.

Bu adımların arasında bankadaki TL mevduat hesaplarının getirisinin döviz getirisi altında kalması durumunda aradaki farkın vatandaşlara ödenecek olması ve ihracatçılara Merkez Bankası tarafından ileri vadeli kur rakamı verilmesi vardı.

Gün içinde 18,36’ya kadar yükselen dolar/TL kuru, kararın ardından yeni günde 12 TL seviyesinin altını gördü.

Türkiye Bankalar Birliği Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından sonra birkaç saat içinde 1 milyar dolar satıldığını söyledi. Çakar, dövize çevrilebilir mevduat uygulamasının maliyetinin Hazine tarafından karşılanacağını açıkladı.

Peki ekonomistler bu adımları nasıl yorumladı? Yerli ve yabancı ekonomistlerin açıklamalarını BBC Tükçe derledi.

Mahfi Eğilmez: Dolaylı faiz artışı

Mahfi Eğilmez bunun dolaylı bir faiz artışı olduğunu belirtti, “Kur % 40 artmış, faiz % 14 ise aradaki 26 puan ödenecek. Ve bunun adı faiz olmayacak. Müthiş” dedi.

Stockholm Institute’tan Erik Meyersson, bu programın döviz riskinin kamu bütçesi ve vergi mükellefleri tarafından üstlenilmesi anlamına geldiğini söyledi. Meyersson, Türkiye’nin risk priminin gelişmekte olan diğer ülkelerle farkının 2012’den beri en yüksek seviyede olduğunu paylaştı.

Hakan Kara: Yakın tarihin en dolarize bilançosu

Eski Merkez Bankası Başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hakan Kara da son yıllarda dövizle borçlanma, Merkez Bankası’nın rezerv satışları ve ödeme garantileri ile hükümetin kur riskini üstlendiğini hatırlattıktan sonra “Listeye dövize endeksli mevduat ve ihracatçıya ileri vadeli kurun eklenmesiyle kamu kesimi yakın tarihin en dolarize bilançosuna sahip oldu” ifadelerini kullandı.

Ima Sammani: İyimserliğe yol açtı

Reuters’a konuşan Monex Europe’tan döviz kuru analisti Ima Sammani, “Erdoğan’ın tasarrufları kur dalgalanmalarından koruyacak yeni önlemler açıklaması iyimserliğe yol açtı. Erdoğan Haziran 2023’teki seçimler öncesinde kısa vadeli siyasal istikrar sağlamaya çalışıyor gibi gözüküyor” dedi ve ekledi:
“Adımlar piyasaları şimdilik sakinleştirse de TL’nin hâlâ bir yıl önce hayal edilemeyecek seviyelerde. TL’nin geçen yılki seviyelerine geri dönmesi için ise Merkez Bankası’nın adım atması gerekiyor.”

Refet Gürkaynak: Ülkenin kafasını gözünü yardılar

Bilkent Üniversitesi’nden Refet Gürkaynak, “Adına faiz artışı denmeyerek epik faiz artışı yapıldı” dedi ve “Merkez Bankası %14 ile para vermeye devam edecekse bu da işe yaramaz. Temel iktisat ile kavgaya girip bütün ülkenin kafasını gözünü yardırdılar” yorumunda bulundu.
Reuters’a konuşan döviz alım satım şirketi Tempus’un başkan yardımcısı John Doyle, “TL’de bugün yaşanan hareketlilik devasa olsa da biraz daha geniş zaman aralığına baktığımızda TL’nin değeri Perşembe günkü seviyelerde. Hükümet bu planı nasıl uygulayacağını henüz açıklamadı” dedi.

Dani Rodrik: Faizler artmadıkça kur farkı da devlete binecek

Harvard Üniversitesi’nden Dani Rodrik, bu kararın “faiz enflasyona yol açar” anlayışıyla tutarlı olduğunu, bu anlayışın gerçek olması durumunda düşük faiz, düşük enflasyon ve düşük kur dengesi oluşturmanın mümkün olabileceğini söyledi ve ekledi:
“Ama yok eğer enflasyon beklentileri (ve dolayısıyla artan kur) ekonomideki temel makro dengesizliklerden kaynaklanıyorsa, bu karar olsa olsa ancak günü kurtarır.
“Çünkü (daha yavaş da olsa) kur artmaya devam edecek, faizler artmadıkça da kur farkı devlete binecektir. (Dövize çevrilebilir mevduatları hatırlayan var mı?)”

Reuters ajansına konuşan Swissquote Bank’ten kıdemli analist İpek Özkardeşkaya, ekonominin “freni patlamış bir kamyon” gibi gözüktüğünü söyledi.

Erdoğan’ın açıkladığı adımların alışılmış ekonomi politikalarından farklı olduğuna dikkat çeken Özkardeşkaya, “Türkiye karmaşık bir süreçten geçiyor. Artık oyunu kurallarına göre oynamıyorlar. Alışılmışın dışında her adım stratejiyi daha da karmaşıklaştırıyor ve bu kriz yönetiminin başarılı olup olmayacağına dair bir öngörüde bulunmayı imkansız kılıyor” dedi.

Erinç Yeldan: O zaman TCMB ne diye kendi faizini düşürüyor?

Kadir Has Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erinç Yeldan “Döviz kuru ile mevduat arasındaki fark devlet tarafından ödenecek ise faiz getirisi piyasa koşullarına göre yükseltilecek demektir. O zaman TCMB ne diye kendi faizini düşürüyor?” diye sordu.

Merkez Bankası verilerini paylaşan iktisatçı Altuğ Özaslan, vadeli mevduatta 1,29 trilyon TL bulunduğunu, aylık mevduat faizi yüzde 2 iken son bir ayda dolar/TL kurunun yüzde 10 yükseldiğini, devletin ödemesi gereken yüzde 8’lik farkın 103,2 milyar TL’ye denk geldiğini söyledi ve ekledi:
“Bu para arzından aynı tutarda artış demektir ve çok ciddi enflasyonist etkisi olur. Sürdürülemez…”

Related Posts

Son Dakika: Bursluluk imtihanı sonuçları açıklandı (2022 MEB İOKBS sonuçları)

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından her yıl ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri için düzenlenen bursluluk imtihanı, bu yıl 4 Eylül …

Van Gölü’nün en büyük adasında ikinci yangın

Dün öğlen saatlerinde yıldırım çarpması sonucu Van Gölü’nde bulunan Adır Adası’nda yangın meydana geldi. Van Gölü’ndeki 4 adadan biri olan ve …

Ayşegül’ü toprağa veren babanın acısı ikiye katlandı! Ağabey tutuklandı

Olay, 12 Temmuz 2021 tarihinde Gebze ilçesi Pelitli Mahallesinde meydana geldi. Dershaneden evine dönmek için halk otobüsüne binen Ayşegül Aydın …

Meteoroloji uyardı: Sel, su baskını, yıldırım

Meteoroloji Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, cumartesi günü Doğu Karadeniz’de beklenen sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanağın …

Türkiye 3-3 Lüksemburg (Maçın özeti)

A Milli Takımımız, UEFA Uluslar C Ligi 1. Grubu’nda Lüksemburg ile karşı karşıya geldi. Başakşehir Fatih Terim Stadyumu’nda oynanan mücadele 3-3 …

Antalya’da üvey baba vicdansızlığı! Çocuk devlet korumasına alındı

Sarılar Mahallesi’nde 8 Eylül Perşembe günü Muhittin Ersoy Bulvarı üzerindeki bir gıda imalathanesinde küçük yaşta çocuğun yetişkin bir kişi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.