Türkiye’ye çağ atlatacak dev rezerv! Doğal gaz ve petrole rakip olacak

Prof. Dr. Aysel Kantürk Figen, hidrojen gücü, bu gücün bor ile depolanması ve katalizör çalışmalarıyla 2020 yılında Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı (TÜBA-GEBİP) mükafatına layık görüldü.

TÜBİTAK’ın proje ortağı olduğu sudan hidrojen üretilmesi çalışmalarında yerli elektrolizör için anot ve katot materyalleri geliştiren Figen, AA muhabirine, çalışmalarını ve hidrojenin “yeşil enerji”ye dönüşmesini anlattı.

Enerji, ulaşım ve sanayi üzere dallarda yakıt ve güç depolama ortamı olarak hidrojen kullanımının yaygınlaşması gerektiğini kaydeden Figen, TÜBA-GEBİP mükafatı kapsamında desteklenen projesinin karbonsuzlaşma amacına katkı sağlayacak, bilhassa hidrojenin borlu yakıtlardan hür hale getirilmesi ve depolanması üzerine bir çalışma olduğunu bildirdi.

“BOR MİNERALLERİ HİDROJENİN DEPOLANMASINDA AVANTAJ SAĞLIYOR”

Hidrojenin üretildikten sonra dağıtılması, uzak uzaklıklara taşınması ve daha sonra kullanılmak üzere depolanması gerektiğine dikkat çeken Figen, şöyle devam etti:

“Ülkemiz güçlü bor rezervlerine sahip. Bor mineralleri hidrojenin depolanmasında avantaj sağlıyor. Bu projemde borlu yakıtlar olarak isimlendirilen bor-hidrür bileşiklerinden hidrojenin denetimli şartlar altında nasıl hür hale getirebileceği üzerine çalıştım. Hidrojenin suratını nasıl ayarlayabiliriz, bunun üzerine odaklanmış durumdayız. Nanolif yapısındaki katalizörleri, elektro eğirme teknolojisiyle üretmek üzerine bir proje yürüttüm.”

Projesinin muvaffakiyete ulaşmasından sonra bilhassa hidrojen alanındaki çalışmalarının dikkati çekmesiyle TÜBİTAK-MAM Güç Enstitüsünün yürütücülüğünde yeni bir proje iştirakine başladıklarını belirten Figen, suyu ayrıştırarak “yeşil hidrojen” üretmek için yerli ve ulusal teknolojiler geliştirdikleri projenin ayrıntıları hakkında şu bilgileri verdi:

“Türkiye Güç, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) tarafından desteklenen bu projede, Yıldız Teknik Üniversitesi olarak kıymetli bir misyonumuz var. Yerli imkanlarla oluşturulacak, ‘yeşil hidroje’nin üretileceği bir elektrolizör prototipi için anot ve katot materyallerin sentezlenmesi üzerine çalışıyoruz. Yakın vakitte proje kümemizin yaptığı çalışmalar sonucunda yerli ve ulusal imkanlar kullanılarak enerjitik gereçlerin sentezinde dışa bağımlılık azaltılacak. Bilhassa ‘yeşil hidrojen’ uygulamalarında kullanılmaya uygun katalizör, anot ve katot üzere materyalleri biz kendi yerli imkanlarımızla üretmiş olacağız. 2023 yılına yanlışsız yerli elektrolizör prototipini endüstriyel uygulamalara, dezavantajlarını giderecek formda sunmuş olacağız.”

Suyun hidrojene ayrıştırılması için kullanılacak bir elektrolizör aygıtı geliştirdiklerini vurgulayan Figen, “Elektrolizörün ana bileşenleri anot, katot ve membran. Ürettiğimiz aygıtın bir tarafında anot, öteki tarafında katot var, ortada da hidrojeni bir tarafta toplayan geçiş membranı var. Proje kapsamında ana ekipmanları, modüler dizaynları, algoritmaları ulusal imkanlarla geliştirilmiş olacaktır. Yıldız Teknik Üniversitesinde sentezlenen anot ve katot materyaller elektrolizörün içine yerleştirilecek, bundan sonra, kesimlerin entegrasyonu, modül ve sistem dizaynları, testleri TÜBİTAK-MAM tarafından gerçekleştirilerek yerli prototip hazır olacak.” diye konuştu.

“HİDROJENİ BÜSBÜTÜN YEŞİL OLARAK ÜRETEBİLMEMİZ İÇİN SUYU KULLANMAMIZ GEREKİYOR”

Karbonsuzlaşmada en değerli adımlardan birinin, hidrojenin, üretildiği kaynakta karbondan ayrılması olduğuna dikkati çeken Figen, bu noktada suyun değerine vurgu yaparak, şu değerlendirmede bulundu:

“Diğer kaynaklar, içlerinde karbon barındırdıkları için tüm süreçlerde hidrojeni üretirken atmosfere karbondioksit salımı gerçekleştiriyor. Hidrojeni büsbütün ‘yeşil’ olarak üretebilmemiz için suyu kullanmamız gerekiyor. Bunun için suyun elektrik yardımı ile ayrıştırılması gerekiyor. İşte bu süreci gerçekleştiren sisteme biz elektrolizör diyoruz. Elektrolizör kullanarak ‘yeşil hidrojeni’ üretmemiz mümkün. Natürel ki burada en kıymetli noktalardan biri elektrolizörde kullanılan elektriğin de rüzgar ve güneş üzere yenilenebilir güç kaynaklarından üretilmesidir. Böylelikle tam manasıyla bir ‘yeşil hidrojen’ üretmiş oluyorsunuz.”

“Yeşil hidrojen”in yenilenebilir güç kaynakları ile birleştirilip bor kullanılarak depolanması ve taşınmasının da farklı bir avantaj olduğunu bildiren Figen, “Bu noktada ülkemizin bor mineralleri yanında öbür avantajları da var. Bilhassa güneş ve rüzgar üzere yenilenebilir güç çeşitliliğinin fazla olması, bulunduğu lokasyonu ve birebir vakitte şurası yenilenebilir güç güç kapasitesinin yüksek olması, bor rezervleriyle birleştirildiğinde pak güç uygulamalarında öbür ülkelerden avantajlı pozisyondayız.” dedi.

Hidrojen, yenilenebilir güç ve bor minerallerinin, sürdürülebilir güç sisteminin üç ayağı olarak kıymetlendirilebileceği yorumunda bulunan Figen, “Hepsinin birbirini destekleyici, dezavantajlarını avantaja çevirecek yanları var. Bunu hibrit bir sistem olarak pahalandırmak gerekiyor. Bu türlü bir hibrit sistemde ne bordan ne hidrojenden ne de güneş ve rüzgardan vazgeçemeyiz. Yenilenebilir güç kaynaklarını içine katarak, hidrojeni geleceğin yakıtı olarak kıymetlendirmek gerçek tarif olur.” diyerek kelamlarını tamamladı.

KAYNAK: AA

Related Posts

İstanbul’da sağanak yağış esnafı zora soktu

İstanbullu bugün sabah saatlerinde ağır yağmura uyandı. Sağanak yağışın faal olduğu kentlerde sokakta çalışmalarını yürüten seyyar satıcı ya da …

Yozgat Havalimanı, 2023 yılının Haziran ayında hizmete açılacak

Kent merkezine 15 kilometre uzaklıktaki Deremumlu-Fakıbeyli köyü mevkisinde imali süren havalimanının altyapı çalışmalarının yüzde 90’ı …

Bakan Nebati’den KKM hesapları ve döviz kuru ile ilgili açıklama

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati sosyal medya hesabından önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Nebati konuşmasında şu ifadeleri kullandı …

Türkiye’ye gelen milletlerarası yatırım 6 ayda yüzde 21 arttı

Yabancı yatırımcı, güvendiği, ahenk sağlayabileceği ve çalışmalarında kendisine kolaylık sağlayan ülkeleri seçiyor. Türkiye de memleketler …

HaberTürk yazarı Karaca: Dikkatli bakan biri Bodrum’un pek çok yerinin Çınarcık’a döndüğünü anlar

HaberTürk yazarı Nihal Bengisu Karaca, “Tatile çıkmak istediğimizde de çıkardık. Zorlanmazdık, bu iş için özel olarak para biriktirmezdik.Ama …

Kritik Gelişme: Binance’e Bu Altcoin’den Yüzmilyonluk Aktı!

Borsalara akan yüklü miktarda stablecoin, büyük yatırımcıların satın alma konusundaki ilgisini gösteriyor. 159 milyon doların üzerinde BUSD …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.